• naar de voorpagina
• naar de dramaturgie-indexpagina
• naar de indexpagina Dikke Mannen In Rokjes

liefde

• het begrip liefde
• wetenschappelijke modellen
• culturele modellen
• religieuze opvattingen
• liefde :: links

Het begrip liefde heeft in elke taal verschillende betekenissen. Het kan verwijzen naar een intens gevoel van affectie, naar een emotie of een emotionele toestand. Meestal wordt het gebruikt om liefde tussen mensen te benoemen. Liefde is tevens één van de meest voorkomende thema's in de kunst. De meerderheid van de moderne films bestaat uit een liefdesgeschiedenis en ook de meeste popmuziek gaat over liefde.

de definitie van liefde

Er zijn zoveel vormen van liefde als er liefhebbenden zijn. Nochtans hebben alle types een aantal factoren en kenmerken gemeenschappelijk. Gesprekken over liefde zijn altijd gekleurd door de taal die wordt gebruikt om haar te beschrijven. Iedere taal die zich binnen een cultuur heeft ontwikkeld, heeft haar eigen verzameling woorden om het concept liefde te omschrijven. Daarom is het moeilijk om het over liefde te hebben zonder te verwijzen naar het specifieke taalgebruik in de verschillende culturen die aan bod komen. Lees hierover meer op de pagina over de Sapir-Whorf hypothese. Een voorbeeld: de Eskimo's hebben meer dan twintig woorden om 'sneeuw' te beschrijven, dat heeft voor hen een praktisch nut, wij hebben er maar één.>

liefde tussen mensen

Het gaat om een emotie tussen twee mensen die dieper is dan gewoon iemand graag hebben, of sympathie voor iemand hebben. Deze gevoelens zijn meestal wederzijds, maar ook de onbeantwoorde liefde bestaat. Liefde tussen mensen komt meestal voor in relaties, zoals bijvoorbeeld tussen familieleden, vrienden, en koppels. Toch drukken mensen dikwijls liefde voor mensen uit buiten deze relaties in liefdadigheid en vrijwilligerswerk.

Een aantal elementen die vaak aanwezig zijn in de liefde tussen mensen zijn:

• affectie: appreciatie voor de andere
• verbondenheid :: bevrediging van emotionele basisbehoeften
• wederzijdsheid: wanneer de liefde wordt beantwoord
• engagement: het verlangen en de wil om de liefde in stand te houden
• emotionele intimiteit: het delen van gevoelens
• verwantschap: familiebanden
• passie of seksuele lust
• lichamelijke intimiteit: het delen van persoonlijke ruimte
• eigenbelang: het verlangen naar een beloning
• gedienstigheid: het verlangen om te helpen.

Passie, of seksuele energie (lust, aantrekkingskracht), is waarschijnlijk het belangrijkste element om te bepalen hoe een relatie wordt beoordeeld. Dit komt omdat passie in de liefde vaak wordt beschouwd als ongewenst of ongezond. In vele religies en ethische systemen is het fout om een passionele liefde te ervaren voor directe familie, of buiten een geëngageerde relatie.

onpersoonlijke liefde

Van iemand kan gezegd worden dat zij of hij houdt van een land, een principe, of een bepaald doel, wanneer een grote waardering voor of een diepe verbinding met iets wordt ervaren. Mensen kunnen ook houden van materiële zaken, van dieren of van activiteiten als ze in zeer grote mate worden op prijs gesteld. Als er in deze gevallen seksuele passie wordt waargenomen, wordt dit als typisch abnormaal en ongezond beschouwd, en wordt het parafilie genoemd.

religieuze liefde

De meeste religies gebruiken het begrip liefde om uit te drukken in welke mate ze toegewijd zijn aan hun godheid, die eventueel een levende goeroe of een religieuze leraar kan zijn. Deze liefde wordt meestal tot uiting gebracht door de liefde tot God te stellen boven persoonlijke behoeftes, door gebed, gedienstigheid, goede daden en zelfopoffering, dit alles onbaatzuchtig. De volgelingen geloven dat de godheid op zijn beurt liefde voelt voor hen en voor de hele schepping. In sommige tradities wordt de ontwikkeling van passionele gevoelens van de gelovige voor de godheid aangemoedigd. (zie verder 'religieuze visies')

wetenschappelijke modellen

Biologische modellen beschouwen liefde meestal als een dierlijke drift, zoals honger en dorst. In de psychologie benadert men liefde eerder als een sociaal en cultureel fenomeen. Er schuilt waarschijnlijk waarheid in beide benaderingen: liefde wordt inderdaad beïnvloed door hormonen en feromonen, en de manier waarop mensen denken over liefde, en hoe ze er mee omgaan wordt mede bepaald door hun ideeën daaromtrent.

seksuele aantrekkingskracht en gehechtheid

In de biologie wordt algemeen aangenomen dat er in de liefde twee grote driften bestaan: seksuele aantrekkingskracht en gehechtheid. Gehechtheid tussen volwassenen wordt geacht te funcioneren volgens dezelfde principes die een zuigeling aan zijn moeder bindt.

kameraadschappelijk versus passioneel

In de traditionele psychologische visie wordt liefde voorgesteld als een combinatie van kameraadschappelijke en passionele liefde. Hierbij kan de passionele liefde worden omschreven als een intens verlangen, dat vaak samengaat met fysiologische opwinding (kortademigheid, snelle hartslag). Kameraadschappelijke liefde is de affectie en het gevoel van intimiteit dat niet gepaard gaat met een fysiologische prikkeling.

driehoekstheorie over liefde

In de driehoekstheorie van de liefde wordt liefde gekarakteriseerd door drie elementen: intimiteit, passie en engagement. Elk van deze drie elementen kan aanwezig zijn in een relatie, waarbij de volgende combinaties kunnen ontstaan:

stijlen

Een andere theorie over de liefde, love styles / liefdesstijlen, werd ontwikkeld door Susan en Clyde Hendrick. Zij definieerden zes basismodellen volgens dewelke mensen relaties aangaan met anderen:

• Eros: passionele lichamelijke liefde gebaseerd op het uiterlijk voorkomen
• Ludus: liefde wordt gespeeld als een spel, liefde is speels
• Storge: tedere, warme liefde die zich geleidelijk aan ontwikkelt, en die gebaseerd is op gelijkheid.
• Pragma: pragmatische liefde (nuchter, op nut en bruikbaarheid gericht)
• Mania: zeer emotionele liefde, onstabiel, de stereotypische romantische liefde
• Agape: onzelfzuchtige altruïstische liefde, spiritueel gericht

Verder ontdekten ze dat mannen eerder neigen naar het ludieke model, terwijl vrouwen eerder storgisch en pragmatisch zijn. Deze laatste relaties bleken het langst stand te houden.

fasen

Helen Fisher suggereert dat er drie grote liefdesfasen bestaan: lust, aantrekking en gehechtheid. Meestal begint liefde in de lustfase, met een sterke passie maar met een zwakke aanwezigheid van de andere twee elementen. De voornaamste stimulans in dit stadium is het seksuele instinct. Uiterlijk, geuren en soortgelijke factoren spelen een beslissende rol bij het opsporen van een potentiële partner. Naargelang de tijd vordert, kan het belang van de andere elementen groeien en de passie afnemen – dit hangt af van de persoonlijkheid in kwestie. Met andere woorden, wat begint als een bevlieging of als kalverliefde, kan net zo goed evolueren in één van de meer 'volle' types van liefde. In het stadium van de aantrekking wordt de aandacht geconcentreerd op die ene partner, en wordt trouw erg belangrijk.

Op dezelfde manier zal er een sterkere gehechtheid ontstaan naargelang iemand zijn geliefde langer kent. Volgens het huidige wetenschappelijke inzicht in liefde, zal de overgang van aantrekking naar gehechtheid gebeuren na ongeveer 30 maanden. Hierna zal de passie vervagen, en 'volle' liefde evolueren naar kameraadschappelijke liefde, of romantische liefde naar een 'gesteld zijn' op de andere, hem of haar 'graag hebben'.

culturele modellen

China

ai

De Chinese filosoof Mo Zi ontwikkelde ai ( 愛 ) als reactie op de jen ( 戀 ) van de leer van Confucius. Ai staat voor de universele liefde voor alle wezens — niet enkel naar familie of vrienden toe —, waarbij het al dan niet wederkerig zijn van deze liefde buiten beschouwing wordt gelaten. Extravagantie en een aanvalsoorlog staan lijnrecht tegenover ai. Ondanks de ontegensprekelijke invloed van Mo Zi's filosofie, is het toch de Confusische jen die het concept liefde in de moderne Chinese samenleving heeft bepaald.

gănqng

Gănqng ...

naar boven