prinsessen in de bossen
gesprek tussen Lieven Vandenhaute & Pol Arias
- Ook bij de Bloedgroep van Malpertuis te Tielt is er een stuk van Shakespeare As You Like It in een regie van Sam Bogaerts. Ook hier is er duchtig gefoefeld met het stuk, hè! (de vorige recensie ging over Amlet van Jan Decorte)
- Wel ook hier is het één en ander weggelaten in die komedie, want het is een komedie van Shakespeare. De voorstelling duurt hier ook maar zo'n anderhalf uur. Maar toch gaat Sam Bogaerts op een veel meer geraffineerder manier te werk.
- Het is niet de bedoeling om te simplifiëren?
- Nee, hij verwerkt bijvoorbeeld heel veel taalvarianten van heel veel dialogen naar heel volkse, maar allemaal met een verrassend hoog polemisch karakter en vol met pittige, speelse vondsten. Nu moet ik zeggen, die taalwisseling heeft met het verhaal ook zelf te maken. Ik ga niet proberen dat na te vertellen. Dat is onbegonnen werk in dat stuk, As You Like It, dat hier de titel meekrijgt van Prinsessen in de Bossen. Maar het gaat over heibel aan het hof met edellieden die in de bossen gaan wonen. Bij Shakespeare is dat het Ardense woud. Twee prinsessen die zich als man verkleden en dan samen met de zot van de koning die edellieden achternagaan in dat bos. Al die mensen komen daar dan nog herders en herderinnetjes tegen. Een heel gedoe van iedereen die elkaar in dat bos op het lijf loopt.
- Kortom, er zijn prinsessen maar dat zijn mannen die zich als vrouw verkleden.
- Die zich als vrouw verkleden, dat zijn eigenlijk vrouwen. Bij Shakespeare waren dat mannen die zich als vrouw moesten verkleden en die zich dan weer als man verkleden. Dat was nogal een rare bedoening want in die tijd van Shakespeare mochten vrouwen niet op het toneel.
- Jaja, dus dat was een man, die speelde een vrouw, die zich als man verkleedde, bij Shakespeare.
- Ja, en het rare is bij Bogaerts ... die gaat dat nog eens driedubbel verwerken, want die zorgt voor heel veel verwarring. Hoe moet ik dat zeggen — ja, je kan verschillende thema's in dat stuk zien. Er is een botsing van mensen van de stad met die van het platteland. Je ziet ook hoe mensen letterlijk en figuurlijk vergroeien met de natuur, anderen weer niet. Er duikt ook nogal wat gefilosofeer in op, maar met veel relativering. Maar het hoofdthema is toch wel: snakken naar liefde en het heel impulsief reageren erop. En dat schept heel veel verwarring met die vrouwen die zich als man verkleden en die mannen die zich als vrouw verkleden. Je weet op het einde niet meer wie met wie vrijt. Is er nu een man met een vrouw aan het vrijen of een vrouw met een man of dan toch een man met een man. Dus bij Shakespeare raak je al bijna de tel kwijt maar in deze voorstelling word je er gewoon knettergek van want die sluwe vos van een Sam Bogaerts, die drijft de verwarring ten top door personages van mannen te laten spelen door vrouwen en omgekeerd. Die gaan zich dan weer als man of vrouw verkleden.
Je voelt het al, je weet het niet meer, je krijgt dubbele of driedubbele verkleedpartijen met als resultaat dat dit één van de meest subversieve Shakespeare voorstellingen is die ik ooit gezien heb. Ik moet toegeven het is een voorstelling waarin de ene vondst de andere wegduwt, scène na scène. Er zijn heel veel scènes in dat stuk. Je ziet de fantasie triomferen, met heel eenvoudige middelen ook. Soms zit je te denken: zo moet het in de tijd van Shakespeare ook gegaan zijn, gewoon spel, verkleedpartijen, schitterende taalfondsen, een paar struiken en je denkt dat je in een bos zit. Even zelfs een echt kampvuur met drie lagen errond, echt fascinerend om te zien. Dat alles in schemerd donker, met een rood gordijntje dat telkens naar beneden komt en terug opgaat en waarachter telkens nieuwe verrassingen opduiken. 't Is mooi groepswerk met zelfs nog studenten erbij maar ook toch wel enkele straffe uitschieters zoals bijvoorbeeld Jobst Schnibbe als prinses. Niet te geloven!
- Jobst Schnibbe als prinses?
- Ja, niet te geloven met hoge naaldschoenen aan. Het is onthutsend!
- Onthutsend?
- Jaja, vooral Tania Van der Sanden als de zot!
- Ik wist dat die Tania van der Sanden enorm veel kan bekken op de televisie. Ze is de moeder in Vaneigens.
- Maar wat ze hier doet, dat is toch wel werkelijk buitengewoon. Ik zou zeggen Sam Bogaerts geeft hier gewoon les in theatermaken. Hoe hij dat stuk herschreven en geactualiseerd heeft, het zelfs en passant filosofisch duidt, hoe hij dat springlevend, geestig en amusant weet te houden. Ik lik daar mijn vingers bij af. Wat een theaterplezier, zou ik zeggen ...
(februari 2001, studio Brussel)
