plannen 2010~2011~

citaten uit het op 1/10/2008 ingediende aanvraagdossier voor een tweejarige subsidie 'muziektheater'

mission statement

Het podiumkunstenaarscollectief De Bloedgroep is een organisatie waarbij de kunstenaars het eerste en het laatste woord hebben. Het collectief neemt eigenzinnige initiatieven, die ongebruikelijke combinaties van ideeën, mensen en kunstdisciplines onderzoeken, met markante dramatische kunst als doel.

Het collectief wenst gedurende minstens twee jaar het dramatische spanningsveld te ontginnen tussen jazz en dramatiek, waarbij in tegenstelling tot het gangbare concept van muziektheater niet de regie of de tekst, maar wel de muziek het belangrijkste uitgangspunt zal zijn bij het tot stand komen van de artistieke inhoud van de projecten. Om dit werkproces te ondersteunen, achten wij een structurele subsidie noodzakelijk als een voorwaardenscheppend middel om het repertoire vanuit dit bijzondere perspectief te kunnen onderzoeken en aftasten.

& Bender Banjax

De recentste productie Wild Vlees van de Bloedgroep vertrok van theatrale betekenis-elementen om van daar uit een spanningsrelatie met de jazzimprovisatie aan te knopen. Naar de toekomstige werkingsperiode toe wil het collectief een dramatisch veld ontginnen dat, omgekeerd, zijn oorsprong vindt in de thematiek waarop welbepaalde traditionele muziekgenres steunen. Deze laatste zullen worden afgetast aan de hand van jazz-improvisaties waartoe de leden van de groep Bender Banjax initiatieven zullen nemen, vergezeld door creatief klankwetenschapper Jeroen Uyttendaele. In een dialectische onderzoeksrelatie met specialisten uit het dramatische uiterste van het muziektheater-continuüm, met name Tarek Halaby, Clive Mitchell en Tania Van der Sanden, zal de muzikale bevraging van thema's worden uitgewerkt tot een vakoverschrijdende en ondubbelzinnige communicatie van krachtige artistieke inhouden.

Bender Banjax noemt zich een akoestisch jazzkwartet met een duidelijke persoonlijke muzikale signatuur, en is opgebouwd rond Erik Bogaerts (sax), Christian Mendoza (piano), Axel Gilain (bas) en Stijn Cools (drums). De vier improviseren spelenderwijs en met oog voor nieuwe ontwikkelingen aan de hand van eigen composities van Bogaerts, en zoeken samen telkens naar een interessante mix van jazztradities en hedendaagse grooves. De groep ontstond na een samenwerking tussen studenten van de dansschool P.A.R.T.S. en de Brusselse conservatorium-klas van Kris Defoort. Met de dansstudenten speelden ze op verschillende festivals in o.a. Marseille, Lissabon, Rotterdam, Gent en Brussel. In juli jongstleden won de groep de eerste prijs in het Jong Jazz Talent-concours van Gent Jazz, beter bekend onder de voormalige naam Blue Note Competition.

verhouding tot het kunstenveld

In het actuele podiumkunstenlandschap vervagen de strikte scheidslijnen tussen de verschillende kunstdisciplines gestaag. De Bloedgroep wil expliciet aan deze tendens participeren door zich toe te leggen op specifiek onderzoek naar het dramatische spanningsveld tussen de beide klassieke hoofdcomponenten van het genre muziektheater, en dit dan meer bepaald tussen jazz en drama. De artistieke uitgangspunten die de werkmethode van het collectief karakteriseren, namelijk improvisatie en cross-over-exploratie, garanderen in deze context een dramaturgisch verantwoorde binding tussen de muziek en de theatrale component. Een bijzondere aandacht gaat hierbij uit naar de verenigde muzisch-theatrale communicatie van een op zichzelf staande gelaagde inhoud die een duidelijke artistieke meerwaarde realiseert binnen het genre, en dit boven de traditioneel erkende merites van beide afzonderlijke deeldisciplines uit die het label verbindt.

De eigenzinnigheid van de podiumkunst die de Bloedgroep genereert vanuit zijn ongebruikelijke combinatie van mensen, ideeën en disciplines, situeert zich ten opzichte van het kunstenveld gespecialiseerd in muziektheater, in de bijzondere dramatische zeggingskracht die voortkomt uit het artistieke beginsel van de creatieve ongedwongenheid van de improvisatie dat het gezelschap uitdraagt als filosofisch fundament voor zijn geëngageerde werkproces met collectief gedeelde verantwoordelijkheid. Deze bepalende artistieke drijfveer voor het ontwikkelingstraject van het podiumkunstenaarscollectief erkent haar relevantie in de de uitgesproken bindende functie die ze uitoefent tussen de beide definiërende componenten van het specifieke muziektheater-continuüm dat de Bloedgroep exploreert, met name akoestische free jazz en drama in dienst van het moment.

producties

In de komende werkingsperiode wil het collectief vier projecten realiseren, waarbij in de voorbereidende fase de muzikaal georiënteerde nadruk voornamelijk zal komen te liggen op het artistieke ontwikkelingsproces van de vaste leden die de permanente onderzoekskern zullen vormen, met name Erik Bogaerts, Christian Menoza, Axel Gilain en Stijn Cools, verenigd in het akoestisch jazzkwartet Bender Banjax, en creatief klankwetenschapper Jeroen Uyttendaele. De eerste productie beoogt voornamelijk de versterking van de artistieke identiteit van de initiatiefnemers tot de eigen projecten in functie van de algehele tweejarige muziektheater-werking van het collectief. De specifieke doelstellingen die hierbij zullen worden nagestreefd, bestaan uit het bepalen van het bestaande maar ook het potentiële draagvlak voor de markante podiumkunst die het collectief wenst te brengen, en uit de realisatie van een artistieke meerwaarde die een duidelijke continuïteit vertoont doorheen het geheel van de werkingsperiode. Expertise, dramatische zeggingskracht, helderheid in de mededelingswijze en diepgang zullen op deze manier als resultaat van de muzikale onderzoeksfase Bender Banjax Live On Stage (Festival) Tour voelbaar zijn in de drie daaropvolgende en meer uitgesproken muziektheatrale projecten waartoe het kwartet het initiatief zal nemen, namelijk Anima Pharma, Jzzvonk en Shake Off.

Anima Pharma

Vanaf september 2010 worden de inhoudelijke lijnen die naar aanleiding van de uitgebreide Bender Banjax-tournee langs jazzclubs- en festivals werden geconcretiseerd, specifiek uitgewerkt naar de muziektheaterproductie Anima Pharma. Aan de hand van de intense studie van de stijl, de muziekvorm, de ritmiek, de melodie en de harmonie van protestliederen, Palestijnse en Zuid-Afrikaanse volksliederen, negro spirituals en andere muzikale genres die aan de thematiek van onderdrukking zijn gelieerd, werden in de onderzoeksfase vragen geformuleerd en contradicties opgezocht. De fascinatie van de muzikanten voor deze specifieke stijlen komt hierbij voort uit de vaststelling dat de meest gevoelige en dus artistiek interessante muziek wordt gecreëerd in maatschappelijke condities van sociale of politieke ongelijkheid. Naar aanleiding van de creatie van deze voorstelling zullen de bevindingen van de muzikanten in samenwerking met danser-performer Tarek Halaby en licht-, geluid- en decorontwerper Clive Mitchell worden uitgediept via onderzoeksjournalistieke literatuur- en mediastudie, gesprekken met specialisten terzake als Ludo Abbicht, en de getuigenissen en de familiekroniek van de ervaringsdeskundige die Halaby zelf is in de Palestijnse kwestie.

Met deze voorstelling wordt echter geen specifieke politieke stellingname beoogd, tenzij de pijnlijke Orwelliaanse constatering volgens dewelke de maatschappelijke realiteit wil dat "all animals are equal, but some animals are more equal than others". Zoals artistiek leider Erik Bogaerts stelde in de voorbereidende correspondentie met de medewerkers aan de productie:

"Animal Farm is also a society full of surprises, yet not, as history keeps repeating itself, and, that's funny and painfull at the same time ... Wouldn't it be cool to use all the impressions we might find in the reality of apartheid, Animal Farm, human conflicts, emotions, stories and use them to show people something that they might already know, but never feel? Also, humor is the best way to let people remember, especially when it touches something vulnerable, as Tarek is so good at. People love to listen to him, it's a gift ... Our gift is to make music, both sphere and compositions: We could be helpful to deliver the message ... We asked Clive because he can overlook and give great judgement, also he makes super amazing pictures with actual relevancy of the subject ..."

Jzzvonk

In het voorjaar van 2011 zullen de voorbereidingen worden getroffen voor de creatie van de muziektheater-productie Jzzvonk, een dramatische exploratie en dito poging tot invulling van de leemte die zich uitstrekt tussen hedendaagse klankstudie en actuele jazz. Deze uitdaging tot het improvisatorisch aftasten van de problematische grens tussen geluid en muziek, oftewel werkelijkheid en kunst, zal worden aangegaan door de leden van Bender Banjax en creatief klankwetenschapper Jeroen Uyttendaele, die voor deze gelegenheid en op basis van zijn bevindingen uit de kleinschalige klankexperimenten van de Bender Banjax Live On Stage Tour, een complexe geluidsinstallatie zal ontwerpen.

Zoals blijkt uit vorige creaties van de hand van Jeroen Uyttendaele, gaat van deze installaties een interessante dramatische kracht uit die zich inschrijft in het verlengde van het algemene filosofische beginsel van het collectief, met name de creatieve ongedwongenheid van het presente doen en denken in dienst van het moment. Zo verwerd bijvoorbeeld La Promenade Monolith (2006) tot een 'levend kunstwerk' dat onvoorspelbaar 'gedrag' bleek te vertonen als reactie op de impulsen van toevallige omgevings- en publieksgeluiden, om zo tot een bijzondere muzikale en theatrale compositie te worden gepromoveerd.

De artistieke meerwaarde die wordt verwacht uit de samenwerking met deze tot nog toe voornamelijk autonoom werkende klanktovenaar, situeert zich tenslotte in het dramatisch waardevolle weerwerk dat een installatie van zijn hand kan bieden tegen het akoestisch jazzkwartet in een dialectische theatrale krachtmeting. Gedurende de maanden januari tot en met maart van dit twee activiteitenjaar wordt een uitgebreide creatieperiode voorzien met geregeld open repetities en publieksonderzoek onder de vorm van openbare nabesprekingen.

Shake Off

Voor de creatie van de laatste productie van de tweejarige werkingsperiode van het collectief werd theatermaakster en actrice Tania Van der Sanden aangesproken voor een improvisatorisch muziektheaterproject dat theatraal zal worden uitgewerkt aan de hand van een selectie aan tekstmaterialen uit de komedies en komische scènes uit het werk van Shakespeare. Tania Van der Sanden kan hierbij rekenen op een rijke artistieke ervaring als actrice in het Shakespeare-repertoire zoals dat in Vlaanderen en Nederland in zijn meest uiteenlopende artistieke bewerkingen en vertalingen wordt gebracht. Momenteel is ze bovendien werkzaam aan Conservatorium Hogeschool Gent als speldocente gespecialiseerd in de geraffineerde theatrale humor van de bard. De akoestische jazz die het kwartet Bender Banjax exploreert en herdefinieert, biedt hierbij een artistiek bijzonder interessant aanknopingspunt voor een dialectische argumentatie met het komische spel in dienst van het moment, en dit zowel in de dramatische aankondiging van pointes onder de vorm van sferische spanningsontwikkeling, als in de echotische versterking van het komische effect aan de hand van een klankgeoriënteerd improvisatorisch repliceren.

organisatie

Dramaturgie, promotie, administratie, organisatie Elke Van Landeghem; management Robert (Sam) Bogaerts.

podiumkunstenaarscollectief de Bloedgroep